In de gemeente Cítoliby (regio Ústí nad Labem), op circa 75 km van Praag, bevindt zich dit vroegbarokke kasteel met drie vleugels. Het vormt samen met de tegenovergelegen kerk een zeldzame stedenbouwkundige eenheid. Door de axiale positionering ten opzichte van de kerk en de prominente ligging aan het Tyrš-plein, neemt het domein een dominante positie in binnen het dorpsgezicht.
Architectuur en indeling
De toegang tot de eigendom verloopt via een geprofileerde poort met rococo-vazen, die leidt naar een binnenplaats met arcaden. Monumentale trappenhuizen verbinden de verdiepingen, terwijl galerijen aan de hofzijde de diverse woonvertrekken ontsluiten.
Bijzondere aandacht verdient de balzaal in de linkervleugel: deze is voorzien van een barokke schouw en biedt via een stenen tuinbrug directe toegang tot de terrastuin. Het interieur wordt gekenmerkt door stucwerk, illusoire schilderingen en fresco's. Hoewel een deel van de fresco's in 1956 werd gerestaureerd, ademen de ruimtes de oorspronkelijke representatieve sfeer van de barok uit.
Bouwhistorie en structuur
Het huidige kasteel werd opgetrokken op de fundamenten van een vesting uit de 16e eeuw. De massieve keldergewelven onder de noord- en zuidvleugel herinneren aan deze oorspronkelijke renaissancefase. De definitieve vormgeving werd in de 17e eeuw bepaald onder leiding van architect Giovanni Domenico Orsi.
De gevels zijn geleed door bandkaders en rechthoekige vensters, waarbij de oostelijke gevel wordt geaccentueerd door een topgevel met voluten. Een deels ommuurd park met originele stenen terrassen en een halfronde vrijetrap completeert het ensemble en waarborgt de nodige privacy.
Locatie en context
Cítoliby is strategisch gelegen op circa 50 rijminuten van de Tsjechische hoofdstad Praag en op 56 km van de Duitse grens (Ertzgebergte). De regio is rijk aan cultureel erfgoed; in het dorp zelf bevinden zich diverse monumenten, waaronder sculpturen van de bekende barokbeeldhouwer Matthias Bernard Braun.
Dit kasteel is een typerend voorbeeld van een barok landgoed en vormt als beeldbepalend monument de kern van de lokale geschiedenis.
