RTICO
Noot van de redactie: Dit interview is oorspronkelijk in het Duits gepubliceerd. De Nederlandse versie is een vertaling en is nog niet redactioneel gecontroleerd. Het originele Duitse interview is hier beschikbaar.
Torsten Krug, geboren in Thüringen, werkte wereldwijd voor grote ondernemingen, van Brazilië tot Japan, begeleidde als strategisch adviseur familiebedrijven en richtte in 2015 zijn eigen stichting op. Als student kocht hij in de vroege jaren na de hereniging voor 5.000 euro een vervallen vierkantboerderij bij Jena, restaureerde die conform de eisen van monumentenzorg en verkocht hem vijf jaar later aan zijn professor statistiek. Tijdens zijn tijd bij Mercedes verbouwde hij meerdere appartementen in een jugendstilpand in Stuttgart. In 2005 trok het hem terug naar Thüringen: vlak bij het Saale-stuwmeer kocht hij op een veiling een instortingsgevaarlijke fabrikantenvilla uit de negentiende eeuw, verbouwde die ingrijpend en woonde er ruim tien jaar met zijn gezin, tot hij in 2017 Burg Theisenort kocht. Hier treffen we hem vandaag.
De kasteelheer verwelkomt ons samen met zijn dochter bij de poort van Burg Theisenort. Komm! ins Offene, Freund!
staat er in oud-Duits schrift. In zijn Barbour-jas en laarzen ziet hij eruit als een vertegenwoordiger van de landadel. Adel is hij niet, maar hij leeft er wel naar. En hij begroet ons als oude vrienden.
Hölderlins oproep om naar het platteland te trekken lijkt hier bijzonder toepasselijk
- Aangekomen op de top
- Van ontdekking naar project
- De eerste blik op het kasteel
- Een oude geheime gang
- Burg Theisenort en de Duitse geschiedenis
- Vaste partner: de monumentenzorg
- Glas, staal en water
- Zelfvoorzienend leven op een kasteel
- Blijven of vertrekken
1. Meneer Krug, u komt uit het oosten van Duitsland, heeft de wereld bereisd en woont nu in een kasteel in Opper-Franken. Bent u hier echt geland?
Burg Theisenort is nu bijna tien jaar ons thuis. We voelen ons hier erg op ons gemak. Dat heeft natuurlijk te maken met de manier waarop we hier wonen, maar zeker ook met de mensen en de prachtige omgeving. Gemiddeld verleg ik mijn uitvalsbasis zo om de zeven jaar. In het begin was dat een economische noodzaak—ik ging simpelweg waar mijn werk was. Daar werd ik, eerst alleen en later met mijn gezin, telkens verliefd op een oud pand en kocht het. Onze woonomgeving is voor ons een belangrijk onderdeel van onze levenskwaliteit. Omdat mijn vrouw ook veel werkt, wilden we dat vakantiegevoel ook thuis ervaren. Burg Theisenort is waar we leven, werken en onze vrije tijd doorbrengen. Dus ja, we zijn hier wel degelijk thuisgekomen.
Aangekomen op de top, voorbijrijden onmogelijk
2. U heeft talloze historische panden gerestaureerd, er gewoond en ze weer verkocht. Op REALPORTICO verkoopt u momenteel een appartement aan zee in Spanje. Van toevalsvondst tot langgekoesterde wens: hoe begint bij u het avontuur van een nieuw oud huis
?
Dat verschilt enorm. Het landhuis in Thüringen ontdekte ik per toeval tijdens een ritje op de motor op een zondag. Er stond een bord dat het geveild zou worden. Maandag belde ik op en hoorde dat de veiling de volgende dag al plaatsvond. Ik ben er naartoe gegaan en bracht het winnende bod uit. Het was alsof het huis mij had uitgekozen.
In Spanje woonde ik tijdens de coronapandemie met mijn vrouw en onze drie kinderen. We wisten dat we er maar één of twee jaar zouden blijven, dus besloten we een appartement direct aan de Middellandse Zee te kopen. We hebben het volledig gestript en vanaf de grond opgebouwd. Het werd een prachtig thuis. Mijn vrouw kon het na onze terugkeer naar Duitsland niet over haar hart verkrijgen om het te verkopen; er kleefden te veel mooie herinneringen aan. Als gezin waren we nog nooit zo veel en zo hecht samen geweest als in dat penthouse.
Ook dat appartement heeft ons gevonden. We hadden al een afspraak bij de notaris staan voor een ander pand. Een dag voor de ondertekening belde een makelaarster mijn vrouw met de mededeling dat ze het perfecte appartement voor ons had gevonden: ongerestaureerd, volstrekt onbewoonbaar, maar op een toplocatie met 180 graden uitzicht over de Middellandse Zee. Rosana, zo heette ze, had precies begrepen wat we echt zochten.
Het verhaal achter Burg Theisenort is nog opmerkelijker. Ik studeerde in Jena en had destijds een vriendin in Coburg die ik regelmatig met de auto opzocht. Burg Theisenort ligt op een heuveltop en is al van ver te zien. Ik herinner me dat ik dacht: "Dat kasteel koop ik ooit nog eens." Vijfentwintig jaar later was het zo ver. Een lokale makelaar kondigde de verkoop aan in een nieuwsbrief. Ik was de enige geïnteresseerde en mijn bod werd geaccepteerd. Vervolgens hebben we het landhuis verkocht en zijn we van Thüringen naar Beieren verhuisd.
Ereplek boven Opper-Franken
3. Welke beelden gingen er door uw hoofd toen u hier voor het eerst boven aankwam?
Ik had mijn vrouw verteld dat ik een oud kasteel in Beieren ging bekijken—gewoon om even te kijken. Van de foto's in de nieuwsbrief van de makelaar wist ik al om welk kasteel het ging, maar ik kende Burg Theisenort alleen van een afstand. Boven op de berg was ik nog nooit geweest. Ik parkeerde mijn auto beneden bij de kerk, die oorspronkelijk ook bij het kasteel hoorde, en liep het laatste stuk te voet. Als je achter de kerk de bocht omgaat, heb je het gevoel alsof je ergens in Zuid-Frankrijk bent beland. Die oude stenen muur met het reusachtige wapen van Von Redwitz, de toegangspoort met de weergang en het renaissancemaaswerk—het benam me bijna de adem. Zoiets moois, gewoon in Duitsland! De poort was destijds alleen afgezet met een klein hekwerk, dus je kon zo de binnenplaats op kijken. Je zag direct de oude hoofdwacht, de ingang naar de wijnkelder en overal die karakteristieke zandsteen.
Op de terugweg kwam ik een buurtbewoner tegen. Hij deed met veel woorden zijn best om me van de koop af te praten. Maar de opsomming van noodzakelijke en kostbare restauraties verweefde hij met prachtige historische anekdotes. Hij schrikte me niet af; hij maakte me juist nieuwsgieriger en vastberadener. Later vertelde hij me dat hij er op dat moment al van overtuigd was dat ik het kasteel zou kopen. En zo ging het ook. Ik belde de makelaar en bracht direct een bod uit, zonder verdere bezichtiging. Mijn vrouw stond er vóór de afspraak bij de notaris echter op om toch noch een kijkje te nemen. Zij zag net als ik het enorme potentieel van het pand—maar ook de kosten. Het was ons meteen duidelijk dat we in ruil daarvoor ons landhuis moesten verkopen.
Totaaloverzicht met de historische kern van het kasteel, het zwembad en de oranjerie
4. Had u zich op dat moment al verdiept in de geschiedenis van Burg Theisenort?
De beslissing om te kopen was destijds puur gebaseerd op de ligging en het potentieel na restauratie. De laatste eigenares was een herbergierster, en Burg Theisenort fungeerde van 1970 tot haar overlijden als herberg met pension. Daar is nu niets meer van te zien. De herberg met de gastenkamers hebben we gesloopt omdat die niet tot de historische bouwmassa behoorde. Op die plek hebben we de oude oranjerie herbouwd. Met de geschiedenis kwamen we pas echt in aanraking toen we een oude geheime gang herontdekten en gedeeltelijk vrijlegden.
Binnenplaats met weergang en verborgen paden
5. Wat vertelt Burg Theisenort over de Duitse geschiedenis?
Als iemand die is opgegroeid in het oosten van Duitsland, weet ik wat onteigening betekent. Mijn grootouders zijn onteigend en dat is een pijnlijk onderdeel van onze familiegeschiedenis. Burg Theisenort weerspiegelt in feite de hele Duitse geschiedenis binnen haar muren. In de veertiende eeuw werd het kasteel gebouwd door de heren Van Redwitz. De familie Von Redwitz bezat talrijke kastelen in Opper-Franken en vergaarde rijkdom door tol te heffen op houtvlotten op de rivier—klassieke roofridders dus. Tijdens de Boerenoorlog brandde het kasteel volledig af, waarna het in 1528 werd herbouwd. In de Dertigjarige Oorlog kozen de kasteelheren de zijde van de protestantse Zweden. Na de Zweedse nederlaag onteigende Wallenstein de eigenaren persoonlijk en schonk hij het kasteel aan de stad Kronach. Gelukkig voor de familie Von Redwitz werd die schenking nooit officieel voltrokken. In 1909 kwam het landgoed in particuliere handen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog dienden de geheime gangen en kelders rond het kasteel als schuilplaats voor kunstwerken uit Veste Coburg. Een groot deel daarvan geldt nog steeds als vermist. Tot op de dag van vandaag doen er verhalen de ronde over begraven schatten en verborgen kunst op het terrein.
6. Wat heeft u uit eerdere restauraties het meest geholpen bij Burg Theisenort, en hoe verliep de samenwerking met de monumentenzorg?
Toen we Burg Theisenort kochten, wisten we dat dit onze tot dan toe grootste investering zou worden. Bij al mijn eerdere projecten heb ik grotendeels met dezelfde vakmensen gewerkt. Zij kenden mij en ik kende hen; dat scheelt enorm. Tijdens de bouwwerkzaamheden was ik vaak niet ter plaatse, omdat ik in Keulen en later in Wenen werkte.
Dan is het een groot voordeel dat je elkaar goed kent—zeker als je, zoals wij, de historische bouwsubstantie combineert met staal en glas. Staalconstructeurs, glaszetters en timmerlieden moeten dan nauw samenwerken en ingespeeld zijn op de wensen van de opdrachtgever. De tekeningen maakten we zelf; we hadden geen architecten ingeschakeld. Lokale vakmensen waren bovendien nauwelijks te vinden, omdat de orderportefeuilles in de regio destijds overvol waren. Inmiddels werk ik voor onderhoud en nieuwbouw wel samen met aannemers uit de streek. De oranjerie hebben we bijvoorbeeld wel met regionale bedrijven herbouwd. Hun economische situatie is overigens ook niet meer zo rooskleurig als tien jaar geleden.
De monumentenzorg hebben we er vanaf het begin nauw bij betrokken. We hadden hier het voordeel dat alleen de buitengevel onder de monumentenzorg valt. De enige verplichting was daardoor het plaatsen van houten kozijnen en het behouden van de bestaande dakvormen. Ik wist uit ervaring dat het lastig is om subsidies voor een restauratie te krijgen. Daarom hebben we dat niet eens geprobeerd. Dat maakt de monumentenzorg op haar beurt ook een stuk flexibeler. We hebben bij geen van onze panden ooit problemen gehad met de monumentenzorg.
Blik op het woongedeelte: precisiestaal ontmoet historisch gebint
7. Op Burg Theisenort ontmoeten glas en staal de historische bouwsubstantie. En u bouwt dicht bij het water...
Aan dat water zit een bijzonder verhaal vast. Tijdens onze periode in Spanje brachten we veel tijd door in Andalusië. Daar zie je overal nog de Moorse invloed op de architectuur. Als je je daarin verdiept, kom je uiteindelijk altijd uit bij het Alhambra in Granada. De aanleg van de tuinen en de waterpartijen maakte destijds diepe indruk op ons. Daarom vind je op Theisenort nu overal fonteinen en waterpartijen. Het klatert en borrelt aan alle kanten. En het zwembad is geïnspireerd op het grote bassin van het Alhambra.
Een andere inspiratiebron bij onze restauratie was de museumarchitectuur. Vooral in de oude hoofdwacht zijn veel invloeden terug te vinden van het Kruisvaardersmuseum in Akko, Israël. Zo hebben we alle aangetaste balken vervangen door stalen draagconstructies en hebben we glazen scheidingswanden geplaatst. Op Theisenort combineren we op die manier westerse en oosterse architectuur.
Voor welk kind is een kasteel nou geen avonturenparadijs?
8. U leeft hier bijna in Elysium en bent op veel vlakken zelfvoorzienend. U wekt uw eigen warmte op, slaat drink- en regenwater op en bezit eigen bos. Bent u echt autarkisch?
Voor volledige autarkie ontbreekt het ons aan tijd. Maar we proberen wel veel zelf te verbouwen. Kruiden, fruit en groenten hoeven we nauwelijks meer te kopen, dat komt allemaal van eigen terrein. Een buurman zorgt voor de kippen. En elk jaar overwegen we om damherten in een weide te scharen. Maar mijn vrouw en dochter zouden met elk dier een hechte band opbouwen. En het is niet de bedoeling dat het knuffeldieren worden. Dus vlees blijven we ook in de toekomst gewoon kopen.
Botanische rijkdom en zelfvoorziening in een groen refugium
9. Burg Theisenort is uw langste thuis tot nu toe. Komt er een nieuw hoofdstuk?
We wonen hier nu tien jaar, voor ons de langste periode ooit op één plek. Mijn vrouw spreekt Italiaans en we voelen ons allebei sterk verbonden met Italië. We hebben daar geregeld huizen bekeken om er op een dag voor langere tijd te gaan wonen. Dit thuis is ons even dierbaar als alle eerdere huizen. Maar de wens om iets nieuws te ontdekken en weer verder te trekken, sluimert altijd op de achtergrond. Het hoort simpelweg bij ons: bijzondere huizen vinden, er een tijd wonen en ze op een dag weer overdragen aan anderen. Dus ja, we kunnen ons goed voorstellen dat er een nieuw hoofdstuk komt.
Uitrusten tot het volgende hoofdstuk
02747 Strahwalde, Saksen
